terapia schematów

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Terapia schematów jest przeznaczona do leczenia osób z zaburzeniami osobowości, lub osób z „przewlekłymi” zaburzeniami np. długo trwającą depresją. Opiera się na zmianie nieadaptacyjnych sposobów radzenia sobie z problemami z dzieciństwa. Należy do „trzeciej fali” terapii poznawczo-behawioralnych.

Schematy powstają wskutek niezaspokojenia pięciu podstawowych potrzeb emocjonalnych dziecka:

1. bezpiecznego przywiązania do innych,

2. autonomii, kompetencji i poczucia tożsamości,

3. wolności wyrażania potrzeb i emocji,

4. spontaniczności,

5. realistycznych granic i samokontroli.

Wyróżniamy 18 schematów:

  1. opuszczenie/niestabilność więzi
  2. nieufność/skrzywdzenie
  3. deprywację emocjonalną
  4. wadliwość/wstyd
  5. izolację społeczną/wyobcowanie
  6. zależność/niekompetencja
  7. podatność na zranienie lub zachorowanie
  8. uwikłanie emocjonalne
  9. porażkę
  10. roszczeniowość, wielkościowość
  11. niedostateczną kontrolę, samodyscyplinę
  12. podporządkowanie się
  13. samopoświęcenie
  14. poszukiwania samoakceptacji i uznania
  15. negatywizm/pesymizm
  16. zahamowanie emocjonalne
  17. nadmierne wymagania/nadmierny krytycyzm
  18. bezwzględną surowość

Tryby:

Tryby dziecięce:

  1. Wrażliwe dziecko.
  2. Rozzłoszczone dziecko.
  3. Rozwścieczone dziecko.
  4. Impulsywne dziecko.
  5. Niezdyscyplinowane dziecko.
  6. Szczęśliwe dziecko.

Tryby dysfunkcjonalnego radzenia sobie

  1. Uległy poddany.
  2. Odłączony obrońca.
  3. Unikający obrońca.
  4. Odłączony samoukoiciel.

Tryby nadkompensacyjne

  1. Samopowiększacz (megaloman)
  2. Zły obrońca (tryb znęcania się i ataku)
  3. Obsesyjny perfekcjonistyczny kontroler

Tryby dysfunkcjonalnego rodzica

  1. Karzący rodzic
  2. Wymagający rodzic

Zdrowy tryb rodzicielski

  1. Zdrowy dorosły.

 

W języku polskim ukazało się już kilka książek na temat terapii schematów:

TERAPIA SCHEMATÓW W ZABURZENIU OSOBOWOŚCI TYPU BORDERLINE, Hannie van Genderen, GWP, 2015

GRUPOWA TERAPIA SCHEMATÓW W LECZENIU BORDERLINE, Ida A. Shaw GWP, 2015

Rozbroić narcyza. Jak radzić sobie z osobą zapatrzoną w siebie, Behary Wendy, GWP, 2013

Terapia schematów, Janet Klosko, Weishaar Marjorie, Jeffrey Young, GWP, 2013,

Program zmiany sposobu życia, Jeffrey Young, Instytut Psychologii Zdrowia, 2012,

Psychoterapia skoncentrowana na schematach, Jeffrey Young, Eshkol Rafaeli, David P. Bernstein, Zielone Drzewo – Instytut psychologii zdrowia, 2011.

Szkolenia w terapii schematów:

http://www.terapiaschematu.pl/

http://www.cogitoterapia.pl/terapia-schematu

psycholog Gdynia terapia schematów